Ý nghĩa của mâm ngũ quả cổ truyền ngày Tết

11:07 30/12/2019

Mâm ngũ quả ngày Tết tượng trưng cho thành quả của gia chủ làm ăn vất vả cả năm và ước muốn của gia chủ cho năm mới xuân về. Trải qua thời gian với nhiều biến đổi của văn hoá xã hội, tập tục này vẫn luôn được lưu truyền trong từng gia đình Việt bởi ý nghĩa tốt đẹp của nó.

Ý nghĩa nhân văn của mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả là mâm bày năm loại quả với năm màu sắc khác nhau, tượng trưng cho quy luật đất trời theo ngũ hành Kim (màu trắng), Mộc (màu xanh), Thủy (màu đen), Hỏa (màu đỏ), Thổ (màu vàng). Bên cạnh đó, “ngũ” còn tượng trưng với những ước nguyện của gia chủ về một cuộc sống sung túc, viên mãn: Phúc (may mắn); Quý (Giàu có, sang trọng), Thọ (sống lâu), Khang (khỏe mạnh), Ninh (bình yên).

Từ Bắc vào Nam, các loại quả dùng để bày trên mâm ngũ quả đa dạng, với những biểu tượng về điều cầu ước của từng gia đình. Mâm ngũ quả truyền thống thường có những loại quả như: Chuối - Tượng trưng cho gia đình sum vầy, quây quần, đầm ấm, bao bọc và chở che; Phật thủ - Bàn tay phật che chở cho cả gia đình; Bưởi - Cầu ước sự an khang, thịnh vượng; Thanh long - Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc; Đu đủ - Thịnh vượng, đủ đầy.

Nét đặc trưng mâm ngũ quả của từng vùng miền 

Ở mỗi vùng miền trong cả nước, người dân lại có phong tục chọn các loại quả và bài trí mâm khác nhau tuỳ thuộc vào khí hậu, sản vật và quan niệm từng vùng.

Các loại quả không thể thiếu khi bày mâm ngũ quả miền Bắc có thể kể đến chuối, bưởi, cam, quất, đào, hồng, táo, lựu… Cách trình bày truyền thống thường phải theo ngũ hành, trước hết là nải chuối đặt ở dưới cùng để đỡ lấy toàn bộ những loại quả khác. Chính giữa nải chuối xanh thẫm là quả bưởi tròn căng mọng hoặc quả phật thủ có màu vàng đẹp mắt. Những quả nhỏ hơn như cam, quất, hồng…sẽ xếp xen kẽ xung quanh. Sự sắp xếp khá tinh tế và chi tiết giữa màu sắc và kích thước của các loại quả sẽ mang lại sự hài hòa đẹp mắt. 

Người miền Nam bày mâm ngũ quả theo mong muốn “Cầu sung vừa đủ xài” ước mong năm mới đủ đầy, sung túc, tương ứng với 5 loại quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài. Bên cạnh đó, nhiều gia đình còn bày thêm quả thơm (dứa) để cầu ước cho một năm con cháu đầy nhà, hay cầu ước nhiều may mắn với một cặp dưa hấu xanh vỏ đỏ lòng. Về cách bài trí, mâm ngũ quả của người miền Nam thể hiện rõ tính bình dị, dân dã và hóm hỉnh. Mỗi người một cuộc sống và mong muốn khác nhau nhưng cũng chỉ cần ước muốn được “đủ” mà thôi. 

Nếu mâm ngũ quả hai miền Nam Bắc có sự khác biệt thì mâm ngũ quả miền Trung lại có sự giao thoa của hai vùng miền này. Các loại quả thường được bày rất đa dạng phong phú, bao gồm: chuối, bưởi, xoài, dưa hấu, cam, táo, nho, sung, dứa, mãng cầu. Cách bày cũng đơn giản theo hình thức quả to và nặng đặt ở dưới làm đế, tiếp đó là những quả có trọng lượng nhỏ hơn được chèn bên trên hoặc xen kẽ vào chỗ trống. Nhiều gia đình còn cài xen kẽ những bông hoa cúc vàng tươi vào mâm ngũ quả để cho đẹp mắt hơn.

Trái chanh leo – sắc vàng tươi rực rỡ mang theo nhiều tài lộc 

Với nhịp sống hiện đại, giờ đây mâm ngũ quả không chỉ có những loại quả truyền thống mà gia chủ đã có nhiều lựa chọn đa dạng hơn trong khi vẫn đảm bảo lưu giữ những ý nghĩa tập tục phù hợp với chủ nhà. Một trong những loại trái cây được ưa chuộng trong ngày Tết gần đây chính là quả chanh leo với  giá trị tâm linh không phải ai cũng biết đến: màu vàng tươi rói tượng trưng cho tài lộc, ngoài ra cũng lành tính và không kị tuổi nào. Những hạt chanh leo màu vàng thơm mát trào ra giống như những hạt vàng kết hợp cùng màu hồng may mắn đem lại cảm giác sung túc, no đủ. 

Bên cạnh hình thức đẹp để đặt lên mâm ngũ quả ngày Tết, đây cũng là sản phẩm trái cây có giá trị dinh dưỡng cao để bồi bổ sức khoẻ của bạn. Dù xuân tới không phải mùa chanh leo, nhưng người tiêu dùng có thể cân nhắc sự lựa chọn thay thế hoàn hảo khác - chính là sản phẩm nước ép trái cây Pushmax Chanh Leo. 

Sản phẩm được chiết xuất từ cốt chanh leo tươi với hàm lượng Vitamin C vượt trội, Pushmax chanh leo mang đến hương vị tự nhiên, đặc trưng của trái chanh leo, giúp giải nhiệt, đẹp da và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Màu hồng tím trên bao bì gợi tả màu vỏ quả chanh leo, đồng thời cũng là màu của sự tài lộc, may mắn. Tết này, Pushmax Chanh Leo với bao bì ấn tượng cùng giá trị dinh dưỡng chính là món quà sẽ đem “lộc theo về nhà" cho bạn.

Bạn đang đọc bài viết Ý nghĩa của mâm ngũ quả cổ truyền ngày Tết tại chuyên mục Sự kiện của Truyền hình Người Đưa Tin. Mọi thông tin góp ý, chia sẻ xin vui lòng gửi về hòm thư truyenhinhnguoiduatin@gmail.com.

Cùng chuyên mục