Lá thư nhuốm máu và hành trình hơn nửa thế kỷ tìm người cha liệt sĩ

27/07/2026 18:23

Theo dõi trên

Hơn nửa thế kỷ sau ngày người cha hy sinh, chị em bà Hoàng Thị Nhớ mới dần tìm được lời giải về những ngày cuối cùng của ông. Bước ngoặt đến từ một bộ hồ sơ lưu trữ được phục dựng từ Mỹ, trong đó có lá giấy quyết định cử đi học vẫn còn nguyên vết máu của người lính năm xưa.

Hơn 50 năm mang theo nỗi nhớ người cha chưa từng gặp

Câu chuyện xúc động ấy được chia sẻ trong chương trình cầu truyền hình "Sao sáng dẫn đường" diễn ra tối 26/7, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Liệt sĩ Hoàng Văn Địch, quê xã Năng Khả, huyện Na Hang (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang), lên đường nhập ngũ khi con gái út vừa chào đời. Là cô con gái duy nhất trong nhiều thế hệ chỉ sinh con trai, em bé được ông đặt tên là Nhớ, như một lời gửi gắm trước ngày ra trận.

1785143684452-2082474249206172475-881856728996004321-0e06f521fd9b4b640e84bcd165397992-1785143716.jpg
Gia đình liệt sĩ Hoàng Văn Địch bật khóc xúc động khi tiếp nhận bộ hồ sơ, kỷ vật của người cha sau hơn 50 năm tìm kiếm tại chương trình "Sao sáng dẫn đường".

Chiến tranh kết thúc, bốn anh chị em lớn lên trong hòa bình nhưng không một lần được gặp cha. Suốt hơn 50 năm, bà Nhớ cùng các anh chị vẫn kiên trì đi tìm tung tích người cha liệt sĩ, chỉ với thông tin ít ỏi rằng ông đã hy sinh ở chiến trường miền Nam.

Không cam chịu sự mơ hồ ấy, bà Nhớ lặn lội khắp nhiều tỉnh, thành từ Quảng Trị, Thừa Thiên Huế đến Đà Nẵng, tham gia các nhóm tìm kiếm liệt sĩ, đối chiếu từng danh sách, từng thông tin. Trớ trêu thay, người từng nhiều lần giúp các gia đình khác tìm được hài cốt người thân lại vẫn chưa thể tìm thấy chính cha mình.

1785143684425-2082474249206172475-881856728996004321-1a537054fea7b1f68fb8759747dd127d-1785143716.jpg
Mũ tai bèo, ba lô cùng những cành hoa cúc trắng được trân trọng xếp đặt trên sân khấu, tượng trưng cho sự tri ân sâu sắc gửi tới các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Bộ hồ sơ từ bên kia bán cầu hé lộ sự thật

Bước ngoặt chỉ xuất hiện khi Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị), Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 cùng các đơn vị chức năng tiếp cận nguồn tư liệu lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ và Lưu niệm Việt Nam thuộc Đại học Công nghệ Texas (Mỹ).

Trong bộ hồ sơ được phục dựng có nhiều kỷ vật từng bị quân đội Mỹ thu giữ trên chiến trường, gồm giấy chứng minh quân nhân, giấy gọi nhập ngũ, sổ lịch ghi chép hành quân và đặc biệt là Giấy quyết định cử ra Bắc học.

1785143684466-2082474249206172475-881856728996004321-36673c1d1fa0045e727b819e551ebc04-1785143716.jpg
Tờ quyết định cử đi học bị ố màu cùng vết máu đã khô sẫm - chứng tích chiến trường cuối cùng của liệt sĩ Hoàng Văn Địch được phục dựng từ nguồn tư liệu lưu trữ tại Mỹ.

Điều khiến cả gia đình nghẹn ngào là trên tờ quyết định ấy vẫn còn nguyên những vết máu đã khô sẫm.

Theo hồ sơ lưu trữ, liệt sĩ Hoàng Văn Địch là chiến sĩ lập nhiều thành tích trong chiến đấu, từng bắn cháy xe tăng địch và được cấp trên quyết định cử ra Bắc học tập. Thế nhưng, trước ngày trở về hậu phương, ông đã hy sinh trong một trận chiến ác liệt. Vết máu còn lưu lại trên tờ giấy trở thành chứng tích cuối cùng của người lính nơi chiến trường.

Khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài hơn nửa thế kỷ

Những thông tin từ bộ hồ sơ sau đó được đối chiếu với lời kể của một cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu cùng đơn vị.

Kết quả xác định liệt sĩ Hoàng Văn Địch đã hy sinh tại khu vực Nhuận Đức, huyện Củ Chi (TP.HCM), qua đó chấm dứt nhiều năm suy đoán về nơi ông nằm lại và giúp gia đình thu hẹp phạm vi tìm kiếm.

1785143684345-2082474249206172475-881856728996004321-0ac9b2f926b1bdc502bf5db6211ab314-1785143716.jpg
Giây phút thiêng liêng và xúc động khi thân nhân liệt sĩ ôm trọn kỷ vật quân ngũ vào lòng trong không gian tưởng niệm trầm mặc của chương trình.

Tại chương trình "Sao sáng dẫn đường", bốn anh chị em trong gia đình đã được trao lại bộ hồ sơ kỷ vật phục dựng của cha. Cầm trên tay những trang giấy đã ngả màu thời gian cùng vết máu còn lưu lại, các con của liệt sĩ không giấu được xúc động.

Cái tên "Nhớ" mà người cha gửi lại cho con gái trước ngày ra trận, đã trở thành sợi dây kết nối thiêng liêng giữa người đã ngã xuống và những người còn ở lại trong chặng hành trình 50 năm tìm kiếm của gia đình liệt sĩ.

Dù hành trình tìm kiếm phần mộ người cha vẫn còn tiếp tục, nhưng sau hơn nửa thế kỷ, sự thật về những ngày cuối cùng của liệt sĩ Hoàng Văn Địch đã dần được làm sáng tỏ.

Mai Anh
Bạn đang đọc bài viết "Lá thư nhuốm máu và hành trình hơn nửa thế kỷ tìm người cha liệt sĩ" tại chuyên mục Đời sống. Hotline: 088 888 2323 - 0986 836 036