Dựng “vỏ bọc quốc tế”, tổ chức thi và cấp chứng chỉ trái phép
Theo Công an tỉnh Phú Thọ, từ năm 2020, Đỗ Văn Mạnh (44 tuổi, Chủ tịch Hội đồng Viện Khoa học quản lý giáo dục – IEMS) đã móc nối với một số người nước ngoài để chuyển đổi nền tảng học tiếng Anh trực tuyến thành tổ chức mang tên “Học viện Bright online LLC”.
Dù chưa được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam cho phép liên kết tuyển sinh, tổ chức thi và cấp chứng chỉ ngoại ngữ theo Khung tham chiếu chung châu Âu (CEFR) tại Việt Nam, nhóm này vẫn ký kết các thỏa thuận hợp tác nhằm “hợp thức hóa” hoạt động.
Cơ quan điều tra xác định “Học viện Bright online LLC” thực chất chỉ là một công ty thành lập tại bang Delaware (Mỹ), chuyên cung cấp nền tảng học tiếng Anh trực tuyến, không có chức năng tổ chức thi hay cấp chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định của Mỹ. Tuy nhiên, toàn bộ phôi chứng chỉ, con dấu nổi và chữ ký vẫn được đặt làm tại Việt Nam để phục vụ hoạt động cấp chứng chỉ.
80.000 người tham gia, gần 200 tỉ đồng thu lợi bất chính
Để tạo lòng tin, nhóm đối tượng quảng cáo các chứng chỉ do mình cấp có giá trị tương đương chứng chỉ tiếng Anh quốc tế theo CEFR và Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.
Đánh trúng nhu cầu cần chứng chỉ để tốt nghiệp, thi tuyển công chức, hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng, đường dây này đã tổ chức khoảng 125 đợt thi trực tuyến từ năm 2020 đến nay với khoảng 80.000 người tham gia.
Mỗi thí sinh phải đóng từ 2 triệu đến 18 triệu đồng tùy cấp độ A1, A2, B1, B2, C1, C2. Tổng số tiền thu lợi bất chính được xác định gần 200 tỉ đồng.
Đến nay, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, bắt tạm giam Đỗ Văn Mạnh cùng Đặng Thị Huyền và Jayaprakash Ethamukkalam (quốc tịch Ấn Độ) về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
“Cơn khát chứng chỉ” và khoảng trống nhận thức pháp lý
Vụ án cho thấy thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đường dây lừa đảo núp bóng giáo dục quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ ngày càng lớn.
Chỉ với một website mang “mác quốc tế”, các giấy tờ hợp tác và quảng cáo đánh vào tâm lý sính bằng cấp, nhiều người đã tin tưởng đăng ký mà không kiểm tra giá trị pháp lý của đơn vị cấp chứng chỉ.
Các chuyên gia cho rằng đây không chỉ là vụ án lừa đảo đơn thuần mà còn phản ánh thực trạng thương mại hóa chứng chỉ ngoại ngữ và tâm lý chạy theo bằng cấp trong một bộ phận người học hiện nay.
Ngoài trách nhiệm hình sự của các đối tượng, những chứng chỉ được cấp trái phép cũng có thể kéo theo nhiều hệ lụy liên quan đến tuyển dụng, xét tốt nghiệp và hồ sơ công vụ nếu bị sử dụng trong các thủ tục hành chính.
