Khi camera an ninh trở thành công cụ "câu view"
Những ngày qua, mạng xã hội xôn xao trước phản ánh của một cô gái về việc hình ảnh của mình xuất hiện trong video do một tài xế xe ôm công nghệ đăng tải mà không hề được xin phép.
Theo chia sẻ, sau khi sử dụng dịch vụ xe công nghệ để di chuyển về nhà, cô gái bất ngờ phát hiện hình ảnh của mình được đăng công khai trên nền tảng TikTok. Đáng chú ý, video ghi lại khá rõ khuôn mặt và nhiều góc quay nhạy cảm, kéo theo hàng loạt bình luận mang tính khiếm nhã từ cộng đồng mạng.
Khi liên hệ yêu cầu gỡ bỏ nội dung, nữ hành khách cho biết không nhận được sự hợp tác từ phía tài xế. Qua tìm hiểu, cô còn phát hiện trang cá nhân của người này đăng tải nhiều video khác ghi lại hình ảnh nữ hành khách với cách thức tương tự.
Sự việc một lần nữa đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa việc sáng tạo nội dung trên mạng xã hội và quyền được bảo vệ hình ảnh, đời sống riêng tư của mỗi cá nhân.
Pháp luật quy định thế nào về việc ghi hình hành khách?
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp đặc biệt vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc phục vụ hoạt động công cộng theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Điều 21 Hiến pháp năm 2013 và Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng khẳng định quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của công dân.
Trên thực tế, việc lắp camera trên phương tiện vận tải nhằm mục đích bảo đảm an toàn, ghi nhận diễn biến hành trình hoặc làm căn cứ giải quyết tranh chấp là hoàn toàn hợp pháp. Tuy nhiên, việc sử dụng dữ liệu hình ảnh thu được từ camera để đăng tải công khai lên mạng xã hội lại là vấn đề khác.
Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng hình ảnh ghi lại trong quá trình vận chuyển chỉ nên được sử dụng phục vụ công tác bảo đảm an ninh, an toàn hoặc cung cấp cho cơ quan chức năng khi cần thiết. Việc cắt ghép, đăng tải lên mạng xã hội nhằm thu hút tương tác, câu view hoặc khai thác hình ảnh cá nhân vì mục đích riêng có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Không phải cứ có camera là được quyền đăng tải
Trước đó, dư luận cũng từng tranh luận gay gắt trong vụ việc liên quan đến nhạc sĩ Minh Khang và một tài xế Grab khi đoạn video ghi lại cuộc tranh cãi giữa hai bên bị phát tán trên mạng xã hội.
Các chuyên gia cho rằng, trong trường hợp hành khách có hành vi đe dọa, hành hung hoặc gây mất an toàn, việc trích xuất hình ảnh làm chứng cứ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tài xế có thể được xem xét dưới góc độ khác. Tuy nhiên, nếu việc đăng tải nhằm mục đích bêu riếu, xúc phạm danh dự hoặc khai thác hình ảnh cá nhân để trục lợi thì có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Trong trường hợp hình ảnh được đăng tải trái phép gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm hoặc khiến người bị quay trở thành đối tượng bị công kích trên mạng xã hội, người đăng tải có thể bị yêu cầu gỡ bỏ nội dung, cải chính, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ xác định tổn thất thực tế.
Người dân cần làm gì khi bị quay và đăng tải trái phép?
Theo các chuyên gia pháp lý, khi phát hiện hình ảnh của mình bị sử dụng trái phép trên mạng xã hội, người dân nên nhanh chóng lưu lại video, hình ảnh, đường dẫn bài đăng cùng các bình luận liên quan làm chứng cứ.
Đồng thời, có thể yêu cầu người đăng tải gỡ bỏ nội dung vi phạm, phản ánh vụ việc đến đơn vị cung cấp dịch vụ xe công nghệ hoặc gửi đơn đến cơ quan chức năng để được xem xét, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, việc ghi hình bằng camera hành trình ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, sự phổ biến của công nghệ không đồng nghĩa với việc mọi hình ảnh đều có thể được đăng tải tùy tiện. Tôn trọng quyền riêng tư của người khác không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn là chuẩn mực ứng xử văn minh trong môi trường số hiện nay.
