Liên quan đến vụ đưa gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi vào tiêu thụ tại một số công ty cung cấp thực phẩm, bếp ăn công nghiệp và trường học ở Hà Nội - Bắc Ninh; Đội 7, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.Hà Nội đã làm rõ dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng của một số cán bộ kiểm dịch. Đáng chú ý, lực lượng chức năng đã thu giữ một cuốn sổ tay được cho là ghi chép chi tiết việc thu tiền và “ăn chia” giữa các đối tượng.
Trước đó, ngày 25/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Hà Nội đã khởi tố vụ án hình sự về các tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” và “Giả mạo trong công tác”, xảy ra tại Hà Nội và các địa phương liên quan. Tổng cộng 8 bị can bị khởi tố, trong đó 7 người bị bắt tạm giam, 1 người bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
Trong số này, 4 bị can bị truy tố về tội vi phạm quy định an toàn thực phẩm, gồm Nguyễn Thị Hiền, Đỗ Văn Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát). Ba bị can là cán bộ thuộc Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ (Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội) gồm Lê Ngọc Anh, Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan bị khởi tố về tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Ngoài ra, Vũ Kim Tuấn, cán bộ thú y tại Phú Thọ, bị khởi tố về hành vi “Giả mạo trong công tác”.
Theo kết quả điều tra, sai phạm xảy ra tại Cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc (xã Nam Phù, Hà Nội), thuộc Công ty cổ phần thực phẩm logistics Thịnh An - đơn vị được cấp phép hoạt động từ năm 2011 và nằm trong hệ thống giết mổ tập trung do cơ quan chức năng quản lý.
Theo quy định, lợn trước khi đưa vào lò mổ phải có giấy chứng nhận kiểm dịch, được kiểm tra lâm sàng và chỉ khi đủ điều kiện mới được giết mổ. Sau đó, sản phẩm đạt tiêu chuẩn vệ sinh thú y mới được đóng dấu để lưu thông trên thị trường.
Tuy nhiên, quá trình điều tra cho thấy một số cán bộ kiểm soát đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để “biến tướng” quy trình này. Cụ thể, Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan - tổ phó Tổ kiểm soát giết mổ, bị cáo buộc tự đặt ra quy định riêng, gây khó dễ cho thương lái nhằm thu tiền trái phép.
Các đối tượng đặc biệt nhắm vào những lô lợn có trọng lượng dưới 80 kg hoặc có dấu hiệu nghi nhiễm bệnh. Khi đó, thương lái buộc phải nộp từ 250.000 đến 500.000 đồng mỗi chuyến, thậm chí có trường hợp lên tới vài triệu đồng mới được cho phép đưa lợn vào lò mổ.
Không dừng lại ở đó, một số chủ lò mổ còn phải nộp tiền “bảo kê” định kỳ từ 5-10 triệu đồng mỗi tháng để hoạt động thuận lợi, không bị gây khó khăn trong quá trình tiếp nhận và giết mổ lợn.
Toàn bộ số tiền thu được được giao cho Nguyễn Thị Phương Lan quản lý, ghi chép vào một cuốn sổ tay. Cuối tháng, số tiền này được tổng hợp và chuyển cho Lê Ngọc Anh để phân chia lại cho các cá nhân liên quan. Cuốn sổ tay này hiện đã bị cơ quan công an thu giữ, trở thành chứng cứ quan trọng làm rõ cơ chế vận hành của đường dây.
Từ việc buông lỏng kiểm soát và hành vi tiếp tay có hệ thống, nhiều lô lợn nhiễm bệnh, thậm chí lợn đã chết, vẫn được đưa vào giết mổ, đóng dấu kiểm dịch và phân phối ra thị trường. Một phần trong số đó được xác định là đã cung cấp cho các bếp ăn tập thể và trường học, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Cơ quan điều tra nhận định hành vi của các bị can không chỉ xâm phạm nghiêm trọng quy định về an toàn thực phẩm mà còn làm suy giảm niềm tin vào hệ thống kiểm soát dịch bệnh, gây bức xúc trong dư luận.
Hiện vụ án đang tiếp tục được mở rộng điều tra để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan và xử lý theo quy định của pháp luật.
