Theo phản ánh trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, một người dân cho biết gia đình có khoảng 800 m² đất ở, tuy nhiên thửa đất hiện không có lối đi kết nối ra đường giao thông công cộng nên không thể thực hiện thủ tục tách thửa để chia cho con cháu xây dựng nhà ở.
Người dân cho biết đã thỏa thuận với hộ liền kề để mở lối đi chung, đồng thời sẵn sàng hiến một phần đất để làm đường, nhưng khi làm thủ tục thì được thông tin rằng người dân không được hiến đất mở đường để tách thửa. Từ đó, người dân băn khoăn vì cho rằng hiện nay không có quy định pháp luật nào cấm việc hiến đất mở đường, trong khi thửa đất không vướng quy hoạch, không thuộc dự án và đã có hệ thống thoát nước ra đường chính.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:
"Tại khoản 1 Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 và khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai quy định về nguyên tắc và điều kiện chung khi tách thửa đất, hợp thửa đất, trong đó việc quy định điều kiện tách thửa đất phải có lối đi, được kết nối với đường giao thông công cộng hiện có là đồng bộ với quy định tại Điều 254 Bộ luật Dân sự.
Quy định về "lối đi" tại Điều 220 Luật Đất đai và khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 là tạo điều kiện cho người sử dụng đất có quyền đi vào thửa đất của mình, bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng, đồng thời cũng không quy định lối đi phải là đường giao thông công cộng, có mã đất (DGT).
Tại khoản 4 Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 quy định "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này, quy định khác của pháp luật có liên quan và phong tục, tập quán tại địa phương để quy định cụ thể điều kiện, diện tích tối thiểu của việc tách thửa đất, hợp thửa đất đối với từng loại đất".
Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu tặng cho quyền sử dụng đất cho Nhà nước nhằm mục đích mở rộng đường giao thông thì phải bảo đảm phù hợp theo quy hoạch được quy định tại điểm e khoản 1 Điều 37 Luật Đất đai.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp thông tin để ông tham khảo, liên hệ với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương để được giải quyết.
Trường hợp ông không đồng ý với kết quả giải quyết thủ tục hành chính thì ông có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về quản lý đất đai theo quy định tại Điều 237 Luật Đất đai".
Từ nội dung trả lời của Bộ Nông nghiệp và Môi trường có thể thấy, điều kiện quan trọng khi tách thửa đất là thửa đất phải có lối đi và được kết nối với đường giao thông công cộng hiện có, theo quy định tại khoản 1 Điều 220 Luật Đất đai năm 2024. Quy định này nhằm bảo đảm mỗi thửa đất sau khi tách đều có điều kiện tiếp cận hạ tầng giao thông, tránh phát sinh các thửa đất “không có lối ra”, gây khó khăn trong quản lý và sử dụng đất.
Đáng chú ý, theo giải thích của Bộ, pháp luật không yêu cầu lối đi phải là đường giao thông công cộng hay phải có mã đất giao thông (DGT). Thay vào đó, lối đi có thể được hình thành thông qua sự thỏa thuận với người sử dụng đất liền kề để đi qua và kết nối với đường giao thông công cộng, phù hợp với quy định về quyền về lối đi qua bất động sản liền kề tại Điều 254 Bộ luật Dân sự.
Tuy nhiên, đối với trường hợp người sử dụng đất tặng cho quyền sử dụng đất cho Nhà nước để mở rộng đường giao thông, việc này phải phù hợp với quy hoạch theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 37 Luật Đất đai năm 2024. Điều này có nghĩa, không phải mọi trường hợp người dân tự nguyện hiến đất làm đường đều được chấp thuận, mà phải xem xét sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch giao thông và quy định quản lý của địa phương.
Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 cũng giao UBND cấp tỉnh quy định cụ thể về điều kiện và diện tích tối thiểu khi tách thửa đất, do đó trong thực tế việc cho phép tách thửa còn phụ thuộc vào quy định chi tiết của từng địa phương.
