Vụ bé gái 6 tuổi ở tỉnh Quảng Trị tử vong nghi do bệnh dại sau hơn 3 tháng bị chó cắn đã khiến dư luận bàng hoàng. Theo thông tin từ cơ quan y tế địa phương, cháu bé bị thương ở tay vào tháng 12/2025, nghi do chó cắn nhưng không được xử lý y tế và không tiêm vaccine phòng dại. Đến đầu tháng 3/2026, cháu xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại như kích động, sùi bọt mép, sợ nước, sợ gió… và tử vong sau đó.
Sự việc đau lòng này không chỉ là lời cảnh báo về nguy cơ bệnh dại mà còn đặt ra vấn đề về trách nhiệm quản lý vật nuôi, đặc biệt là chó, loài vật có thể gây nguy hiểm nếu không được kiểm soát đúng cách.
Hiện nay, pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể liên quan đến việc nuôi và quản lý chó, mèo. Theo Luật Thú y năm 2015 và các văn bản hướng dẫn liên quan, chủ nuôi có trách nhiệm thực hiện tiêm phòng vaccine dại định kỳ cho chó, mèo theo quy định của cơ quan thú y.
Bên cạnh đó, khi đưa chó ra nơi công cộng, chủ vật nuôi phải có biện pháp quản lý như xích giữ, rọ mõm hoặc có người dắt để bảo đảm an toàn cho những người xung quanh. Nhiều địa phương cũng ban hành quy định nhằm kiểm soát tình trạng chó thả rông trong khu dân cư. Theo đó, chủ nuôi phải quản lý vật nuôi của mình, không để chó chạy rông gây mất an toàn hoặc tấn công người khác.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc chấp hành các quy định này ở nhiều nơi vẫn còn lỏng lẻo. Tình trạng chó thả rông, không rọ mõm khi ra đường vẫn diễn ra khá phổ biến, đặc biệt tại một số khu vực nông thôn và ven đô.
Chế tài xử lý khi chó gây tai nạn
Pháp luật cũng quy định rõ chế tài đối với các hành vi vi phạm trong quản lý vật nuôi. Theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 90/2017/NĐ-CP của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 04/2020/NĐ-CP), cá nhân có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đến 2.000.000 đồng đối với một trong các hành vi như: không tiêm phòng vaccine dại cho vật nuôi thuộc diện bắt buộc; không đeo rọ mõm cho chó, không xích giữ hoặc không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.
Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền có thể gấp đôi, từ 2.000.000 đến 4.000.000 đồng.
Ngoài quy định xử lý hành chính, trong trường hợp vật nuôi gây thiệt hại cho người khác, chủ sở hữu còn phải chịu trách nhiệm bồi thường theo Điều 603 Bộ luật Dân sự năm 2015 về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra.
Trường hợp hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, nếu xác định chủ vật nuôi có lỗi trong việc quản lý dẫn đến thiệt hại về sức khỏe hoặc tính mạng của người khác, cá nhân này có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, như tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 138) hoặc tội vô ý làm chết người (Điều 128).
Cần giải pháp đồng bộ
Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc chó cắn người xảy ra không phải do thiếu quy định pháp luật, khi các chế tài đã được ban hành khá rõ ràng, mà chủ yếu bắt nguồn từ sự chủ quan, thậm chí thờ ơ của một bộ phận người nuôi. Không ít trường hợp vẫn để chó thả rông, không rọ mõm, không tiêm phòng dại, dù nguy cơ đối với cộng đồng là điều đã được cảnh báo từ lâu.
Đáng lo ngại, trong một số tình huống xảy ra sự cố, chủ vật nuôi lại có thái độ bao che, coi nhẹ hậu quả hoặc đặt sự bảo vệ vật nuôi lên trên sự an toàn của người khác. Cách ứng xử này không chỉ thể hiện sự thiếu ý thức mà còn tiềm ẩn nguy cơ đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người khác, đặc biệt là trẻ nhỏ.
Vì vậy, bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, điều quan trọng hơn là nâng cao ý thức của người nuôi chó trong việc quản lý vật nuôi của mình. Tiêm phòng đầy đủ, kiểm soát chó khi ra nơi công cộng và tuân thủ các quy định về an toàn không chỉ là nghĩa vụ theo pháp luật mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe, tính mạng của những người xung quanh.
Đồng thời, nhiều ý kiến cho rằng cần nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về nuôi và quản lý chó để bảo đảm tính răn đe. Khi pháp luật được thực thi nghiêm túc và trách nhiệm của chủ vật nuôi được đặt đúng vị trí, những vụ việc đau lòng tương tự mới có thể được hạn chế.
