Nguồn gốc đất và vướng mắc khi nằm trong hành lang an toàn
Một công dân phản ánh, khu đất của gia đình được ông bà khai hoang từ khoảng năm 1960 để làm vườn, ruộng. Đến năm 1980, gia đình chuyển sang làm nhà ở và sử dụng ổn định trên khu đất này cho đến nay.
Đến năm 2002, Nhà nước xây dựng một cây cầu đường bộ qua suối, gần khu đất. Trong quá trình xây dựng, gia đình không phải di dời, khu đất cũng không bị giải phóng mặt bằng. Việc sử dụng nhà, đất của gia đình sau đó vẫn được duy trì bình thường.
Khi gia đình làm thủ tục đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), họ được thông báo khu đất nằm trong phạm vi hành lang của cầu nên không được cấp giấy chứng nhận.
Từ trường hợp này, công dân đặt vấn đề liệu việc sử dụng đất làm nhà ở ổn định từ năm 1980 có ảnh hưởng đến khả năng được cấp sổ đỏ khi thửa đất nằm trong hành lang của công trình hay không.
Đất nằm trong hành lang công trình không đồng nghĩa không được cấp sổ đỏ
Về vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cho biết việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thuộc thẩm quyền của địa phương.
Do đó, việc giải quyết một trường hợp cụ thể phải dựa trên hồ sơ thực tế và các quy định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai do địa phương ban hành theo thẩm quyền.
Theo khoản 1 Điều 97 Nghị định 102/2024 của Chính phủ, đất đang sử dụng thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực vẫn có thể được cấp giấy chứng nhận nếu người sử dụng đất đáp ứng đủ điều kiện.
Tuy nhiên, việc sử dụng đất trong trường hợp này phải tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ an toàn công trình, khu vực.
Đáng chú ý, theo thông tin do công dân cung cấp, gia đình đã sử dụng đất làm nhà ở từ năm 1980, tức trước thời điểm cây cầu được xây dựng vào năm 2002.
Căn cứ nào để xem xét cấp giấy chứng nhận?
Bộ NN&MT cho biết, nếu hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137, đồng thời không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 139 và Điều 140 Luật Đất đai, việc cấp giấy chứng nhận được xem xét theo Điều 138 Luật Đất đai.
Việc xác định có đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận hay không cần được thực hiện trên cơ sở hồ sơ cụ thể.
Theo đó, cơ quan có thẩm quyền cần làm rõ nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, tình trạng tranh chấp, phạm vi đất dành cho công trình và hành lang bảo vệ an toàn công trình, việc thu hồi đất nếu có cùng các điều kiện cấp giấy chứng nhận.
Bộ NN&MT đề nghị công dân liên hệ cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký đất đai tại địa phương để được kiểm tra, xác định đối với trường hợp cụ thể.
Như vậy, việc một thửa đất nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình cần được xem xét cùng các yếu tố pháp lý khác, thay vì chỉ căn cứ vào vị trí của thửa đất.
Chưa có quyết định thu hồi, đủ điều kiện vẫn được xem xét
Bộ NN&MT nêu rõ, trường hợp thửa đất chỉ thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, không thuộc diện đã có quyết định thu hồi đất và đáp ứng đủ các điều kiện cấp giấy chứng nhận thì được xem xét cấp giấy chứng nhận.
Dù vậy, người sử dụng đất phải tuân thủ các hạn chế sử dụng đất và quy định về bảo vệ an toàn công trình.
Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền từ chối giải quyết hồ sơ, công dân có quyền đề nghị cơ quan này trả lời bằng văn bản, trong đó nêu rõ căn cứ pháp luật của việc từ chối.
Nếu không đồng ý với việc giải quyết, công dân có quyền thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 237 Luật Đất đai.
