Vai trò của lực lượng CAND trong bảo đảm môi trường an ninh phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số - Kỳ 2: Vai trò của Lực lượng Cảnh sát kinh tế thực thi pháp luật và hành động quyết liệt trên các mặt trận kinh tế trọng điểm

09/10/2026 23:40

Theo dõi trên

Từ tư duy “an ninh chủ động”, “an ninh kiến tạo” được Đại hội XIV của Đảng xác lập đến mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68-NQ/TW, nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế ngày càng giữ vị trí then chốt. Trong tiến trình đó, lực lượng Cảnh sát kinh tế không chỉ thực hiện chức năng đấu tranh với tội phạm kinh tế mà còn góp phần kiến tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển và khơi thông các nguồn lực cho tăng trưởng.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã quyết nghị mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước bình quân cho giai đoạn 2026 đến năm 2030 từ 10%/năm trở lên. Mục tiêu này đi kèm với định hướng tổng sản phẩm trong nước bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD. Đây là một quyết sách mang tính lịch sử. Để nền kinh tế đạt được tốc độ tăng tốc bứt phá này, hệ thống pháp luật kinh tế phải được duy trì nghiêm minh. Lực lượng Cảnh sát kinh tế giữ vai trò mũi nhọn trên mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm. Lực lượng này áp dụng các biện pháp tố tụng để bóc gỡ các rào cản, làm sạch môi trường đầu tư kinh doanh. Việc thực thi pháp luật quyết liệt chính là nền tảng để giải phóng sức sản xuất.

Tham nhũng là loại tội phạm xâm phạm trực tiếp đến sự vận hành đúng đắn của các cơ quan nhà nước và tổ chức kinh tế. Hành vi này làm méo mó các quy luật khách quan của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đại hội XIV xác định đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là một quan điểm chỉ đạo cốt lõi. Lực lượng Cảnh sát kinh tế đã quán triệt và áp dụng phương pháp đấu tranh kiên quyết, kiên trì, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Quá trình điều tra các đại án kinh tế được tiến hành chặt chẽ, khách quan và tuân thủ tuyệt đối quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Những lập luận pháp lý sắc bén cùng hệ thống chứng cứ vững chắc đã buộc các đối tượng phạm tội phải nhận tội.

Hiệu quả của công tác này thể hiện rõ qua các con số thống kê tư pháp. Trong 10 năm qua, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.700 tổ chức đảng và gần 168.000 đảng viên. Cơ quan thi hành án dân sự các cấp đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế, thu hồi 61.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 34,7%. Đối với các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo, cơ quan chức năng đã thu hồi được gần 50.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 41,3%. Số tiền này thay vì thất thoát đã được nộp lại vào ngân sách nhà nước. Nhà nước sử dụng nguồn lực tài chính này để đầu tư các dự án kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức. Việc thu hồi tài sản tham nhũng có ý nghĩa kinh tế cực kỳ to lớn, tạo ra nguồn vốn thực chất để tái đầu tư xã hội.

Bên cạnh tội phạm tham nhũng, buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất hàng giả là lực cản vô cùng nguy hiểm. Các hành vi này phá hoại trực tiếp nền sản xuất nội địa. Chúng gây thất thu ngân sách nhà nước và tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng. Lực lượng Cảnh sát kinh tế tiến hành kiểm soát, điều tra và bóc gỡ hàng loạt đường dây tội phạm xuyên quốc gia. Trong giai đoạn 5 năm từ năm 2015 đến năm 2020, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý hơn 1,2 triệu vụ việc vi phạm. Cơ quan nhà nước thu nộp ngân sách hơn 116.963 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đã khởi tố hình sự 10.288 vụ án với 12.398 đối tượng.

Giai đoạn tiếp theo tiếp tục ghi nhận những kết quả quyết liệt trong công tác bảo vệ pháp luật. Chỉ tính riêng quý III năm 2020, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 63.100 vụ việc vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước gần 4.400 tỷ đồng. Trong 06 tháng đầu năm 2022, cơ quan chức năng phát hiện, xử lý 54.199 vụ việc vi phạm. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước là 3.728 tỷ đồng. Kỷ luật thực thi pháp luật nghiêm minh đã dẹp bỏ các hoạt động kinh tế phi pháp. Hành động quyết liệt của Cảnh sát kinh tế bảo vệ trực tiếp quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp làm ăn chân chính. Điều này giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng quy mô sản xuất. Nhờ đó, mục tiêu kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD mới có cơ sở thực tiễn vững chắc để hoàn thành.

Quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng mang lại nguồn vốn lớn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng chính sách mở cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài để làm gia tăng sự lệ thuộc của nền kinh tế Việt Nam. Chúng âm mưu thông qua sự can thiệp vào quá trình phát triển kinh tế để can thiệp vào đường lối chính trị. Lực lượng Cảnh sát kinh tế tiến hành đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để kiểm soát dòng vốn ngoại. Cơ quan điều tra kịp thời nhận diện và ngăn chặn các hành vi chuyển giá, trốn thuế, đầu tư chui và đầu tư núp bóng. Những dự án tiềm ẩn rủi ro thao túng thị trường đều bị loại bỏ ngay từ khâu thẩm định. Sự giám sát chặt chẽ của cơ quan công an bảo đảm tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế. Quyền chủ quyền kinh tế quốc gia được bảo vệ tuyệt đối. Lực lượng chức năng tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc không đánh đổi an ninh để lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu được định nghĩa là nguồn tài nguyên chiến lược quốc gia. Đại hội XIV đặt mục tiêu tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% tổng sản phẩm trong nước vào năm 2030. Đi liền với sự phát triển công nghệ, tội phạm kinh tế sử dụng công nghệ cao diễn biến hết sức phức tạp. Hành vi đánh cắp dữ liệu kinh tế, bí mật kinh doanh gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng lực cạnh tranh quốc gia. Cơ quan chức năng đã thống kê từ năm 2000 đến năm 2019 xảy ra hơn 1.000 vụ lộ, lọt bí mật nhà nước. Riêng 06 tháng đầu năm 2019 có 49 vụ lộ, lọt bí mật nhà nước với 198 đầu tài liệu. Đa số các tài liệu này bị chuyển qua mạng viễn thông công cộng không được mã hóa an toàn. Năm 2021, lực lượng công an phát hiện 30 vụ lộ mất bí mật nhà nước với 220 đầu tài liệu.

Để ngăn chặn nguy cơ này, lực lượng Cảnh sát kinh tế phối hợp chặt chẽ với lực lượng An ninh mạng tiến hành các phương án phòng thủ chủ động. Hàng loạt đường dây mua bán dữ liệu kinh tế trái phép bị khởi tố và triệt phá. Việc bảo mật tuyệt đối thông tin kinh tế tạo lập niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư trong quá trình thực hiện chuyển đổi số. Đây là điều kiện tiên quyết để mô hình kinh tế số phát triển bứt phá và đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng chung.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “hai con số” đòi hỏi một nguồn năng lượng khổng lồ. Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu năng lượng phải đi trước một bước. Năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia được mục tiêu nâng lên mức 90 ngày nhập ròng. Lực lượng Cảnh sát kinh tế tham gia giám sát gắt gao việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác, kinh doanh tài nguyên năng lượng. Các hành vi buôn lậu xăng dầu, khai thác than đá trái phép bị phát hiện và khởi tố nghiêm minh. Việc đấu tranh chống lại các loại tội phạm này bảo vệ sự an toàn cho lưới điện quốc gia, giúp nền kinh tế giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi sản xuất khi giá năng lượng thế giới biến động bất thường.

Cùng với an ninh năng lượng, định hướng chuyển đổi xanh được kiểm soát chặt chẽ bằng các công cụ pháp luật. Hành vi xả thải công nghiệp trái phép, nhập khẩu phế liệu vi phạm quy chuẩn môi trường sinh thái bị áp dụng các chế tài nghiêm khắc nhất. Lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường phối hợp cùng Cảnh sát kinh tế tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên ngành tại các cụm công nghiệp. Cơ quan nhà nước kiên quyết đình chỉ hoạt động các cơ sở sản xuất sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm. Điều này bảo đảm mọi hoạt động kinh tế phải tuân thủ “kỷ luật thực thi”. Môi trường sản xuất xanh, sạch, an toàn giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe, đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu.

Kỷ luật thực thi pháp luật là biện pháp then chốt để hiện thực hóa khát vọng phát triển của dân tộc. Mọi biện pháp nghiệp vụ của lực lượng Cảnh sát kinh tế đều hướng tới mục tiêu tối thượng là bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc. Khi môi trường kinh tế được làm sạch bằng công cụ pháp luật, các rào cản tiêu cực bị dỡ bỏ hoàn toàn. Sức sản xuất của toàn xã hội được giải phóng một cách mạnh mẽ. Sự gắn kết hữu cơ, chặt chẽ giữa phát triển kinh tế xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia tạo ra thế và lực hoàn toàn mới cho đất nước. Khát vọng tăng trưởng “hai con số” đang được bảo vệ bằng một hệ thống pháp luật kỷ cương, nghiêm minh.

Quý thính giả thân mến. Khép lại Kỳ 02, chúng ta đã phân tích vai trò quyết liệt của lực lượng Cảnh sát kinh tế trên các bình diện vĩ mô. Tuy nhiên, an ninh kinh tế không chỉ đo đếm bằng những con số hàng nghìn tỷ đồng. An ninh kinh tế còn phản ánh trực tiếp qua sức khỏe, tính mạng của người dân trong các giao dịch thương mại hàng ngày. Ở Kỳ 03, cũng là kỳ cuối của chương trình, chúng tôi sẽ đi sâu phân tích một mặt trận đấu tranh cụ thể và vô cùng thiết thực.

Mời quý vị đón nghe Kỳ 03 với chủ đề “Đấu tranh trong lĩnh vực an toàn thực phẩm của Lực lượng Cảnh sát kinh tế - Công an thành phố Hà Nội góp phần bảo đảm môi trường an ninh tăng trưởng”. 

Nguyễn Nhật Thanh