Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã diễn ra và quyết nghị nhiều nội dung trọng tâm. Đảng ta xác định đây là thời điểm chiến lược mang tính lịch sử đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tại Đại hội XIV, một trong những quyết sách mang tính bước ngoặt là việc xác lập mục tiêu phát triển kinh tế vô cùng mạnh mẽ. Nghị quyết Đại hội XIV đặt mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước bình quân cho giai đoạn 2026 đến năm 2030 từ 10%/năm trở lên. Mục tiêu này gắn liền với định hướng đưa tổng sản phẩm trong nước bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD. Tầm nhìn chiến lược kéo dài đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đây là một quyết tâm chính trị thể hiện tư duy tự chủ chiến lược, không thụ động chờ thời mà chủ động kiến tạo tương lai. Để đạt được khát vọng vĩ đại này, yếu tố an ninh quốc gia, đặc biệt là an ninh kinh tế, đóng vai trò nền tảng định đoạt. Lực lượng Công an nhân dân mang trọng trách vô cùng lớn lao. Bài phát thanh hôm nay đi sâu phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia phục vụ nền kinh tế.
Ngay khi Đảng ta công bố mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, các thế lực thù địch đã lợi dụng không gian mạng để thực hiện chiến lược diễn biến hòa bình trên lĩnh vực kinh tế. Chúng sử dụng các học thuyết kinh tế tư sản để xuyên tạc, hòng phủ nhận tính khoa học của Văn kiện Đại hội XIV. Chúng rêu rao rằng mục tiêu tăng trưởng “hai con số” chỉ là “khẩu hiệu suông”, là sự “ảo tưởng” và thể hiện sự “nóng vội” của chính quyền. Các đối tượng phản động liên tục lập luận rằng một nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài như Việt Nam thì không bao giờ có nội lực để bứt phá. Chúng đánh tráo khái niệm, gọi các dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao trục Bắc Nam là “bẫy nợ công” hay “vay mượn tương lai”. Chúng cố tình vin vào bài học của một số quốc gia Nam Á hay châu Phi để kích động, gây hoang mang dư luận và làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào đường lối lãnh đạo của Đảng.
Thực tiễn phát triển kinh tế vĩ mô của Việt Nam đã đập tan những luận điệu xuyên tạc đó. Căn cứ vào số liệu của Bộ Tài chính, nợ công của Việt Nam hiện chỉ ở mức khoảng 35% đến 36% tổng sản phẩm trong nước. Con số này cách rất xa ngưỡng an toàn 60% mà Quốc hội cho phép và thấp hơn đáng kể so với mức trung bình trên 90% của thế giới. Lịch sử kinh tế minh chứng rằng các quốc gia phát triển đều trải qua giai đoạn tăng trưởng thần kỳ trên 8% đến 10% kéo dài từ 20 năm đến 30 năm. Năm 2025, quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt ngưỡng 514 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng năm 2025 đạt mức 8,02%, thuộc nhóm 10 quốc gia tăng trưởng cao nhất thế giới. Tỷ trọng kinh tế số hiện đóng góp gần 20% tổng sản phẩm trong nước và dự kiến đạt mốc 30% trong nhiệm kỳ Đại hội XIV. Việc Nhà nước vay vốn để đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược mới chính là phương thức thông minh để tạo ra năng lực sản xuất mới. Năng lực sản xuất mới sẽ mở rộng quy mô nền kinh tế, qua đó kéo giảm tỷ lệ nợ công một cách tự nhiên và bền vững. Mọi luận điệu về “bẫy thu nhập trung bình” hay “bẫy nợ công” đều là sự ngụy biện kinh tế, thiếu cơ sở thực tiễn và mang tính chất phá hoại tư tưởng.
Sự phát triển đột phá của nền kinh tế đòi hỏi một tư duy bảo vệ tương xứng. Đại hội XIV của Đảng lần đầu tiên chính thức xác lập quan điểm an ninh toàn diện. Tư duy này đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển đất nước. Trong kỷ nguyên mới, an ninh quốc gia không chỉ giới hạn ở biên giới, lãnh thổ mà đã mở rộng ra an ninh chế độ, an ninh cầm quyền, an ninh kinh tế, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh năng lượng, an ninh môi trường và an ninh con người. Yếu tố an ninh chế độ, an ninh cầm quyền được xác định là trọng yếu nhằm bảo vệ sự lãnh đạo và vai trò cầm quyền của Đảng Cộng sản. Yếu tố an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và an ninh môi trường đóng vai trò cơ sở. Trong khi đó, an ninh mạng và an ninh dữ liệu là trung tâm, là điều kiện tiên quyết để duy trì sức mạnh và sự tồn tại của quốc gia. Lực lượng Công an nhân dân phải nhận thức sâu sắc nội hàm mới này để tham mưu và thực thi các biện pháp bảo vệ hiệu quả.
Xuyên suốt các văn kiện Đại hội XIV, Đảng ta nhấn mạnh nhận thức về tự chủ chiến lược về an ninh. Khái niệm tự chủ chiến lược này dựa trên năm trụ cột cốt lõi. Trụ cột thứ nhất là chủ động nhận diện, ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm, từ xa các nguy cơ, rủi ro an ninh. Trụ cột thứ hai là chủ động chuẩn bị nguồn lực quốc gia, nâng cao khả năng huy động trong mọi tình huống. Trụ cột thứ ba là xây dựng và củng cố năng lực tự chủ về công nghệ, nhân lực chất lượng cao trong bảo đảm an ninh. Trụ cột thứ tư là tạo đột phá về phát triển công nghiệp an ninh tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại. Trụ cột thứ năm là chăm lo xây dựng thế trận lòng dân. Năm trụ cột này tạo thành một hệ thống phòng thủ vững chắc, vô hiệu hóa mọi âm mưu can thiệp hay phá hoại từ bên ngoài.
Một bước phát triển đột phá về tư duy lãnh đạo tại Đại hội XIV là việc xác lập quan điểm lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững. Lần đầu tiên, Đảng ta đưa thành tố “phát triển” lên trước thành tố “ổn định”. Sự dịch chuyển này mang ý nghĩa pháp lý và chính trị vô cùng to lớn. Đảng yêu cầu các cấp, các ngành phải ưu tiên việc phát triển để tiếp tục tạo dựng cơ đồ, tiềm lực, nâng cao vị thế, uy tín của đất nước. Phát triển không chỉ là kết quả mà còn là phương thức để bảo đảm ổn định lâu dài. Phát triển tạo ra nền tảng vật chất vững chắc cho ổn định. Ổn định là điều kiện tiên quyết để phát triển chất lượng cao. Nếu nền kinh tế rơi vào tình trạng đình trệ, sự ổn định xã hội chắc chắn sẽ bị đe dọa bởi các áp lực về việc làm, thu nhập và an sinh. Lực lượng Công an nhân dân phải quán triệt nguyên tắc phát triển là giải pháp căn cơ, gốc rễ để bảo đảm an ninh bền vững. Mọi biện pháp nghiệp vụ đều phải hướng tới việc tạo động lực và không gian rộng mở cho sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, tư duy và phương pháp bảo vệ an ninh quốc gia cũng được nâng tầm thành “an ninh chủ động”, “an ninh bao trùm”, “an ninh kiến tạo” và “kỷ luật thực thi”. Phương pháp “an ninh chủ động” đòi hỏi lực lượng Công an phải chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, xử lý kịp thời các tình huống về quốc phòng, an ninh, không để bị động, bất ngờ. Thay vì chờ đợi tội phạm xảy ra rồi mới điều tra, cơ quan chức năng phải thiết lập các rào cản phòng ngừa ngay từ khâu ban hành chính sách. Phương pháp “an ninh bao trùm” đặt mọi công tác phát triển bền vững trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ cơ sở.
Đặc biệt, tư duy “an ninh kiến tạo” mang tính đột phá vô cùng mạnh mẽ. Công tác bảo vệ an ninh, trật tự trong kỷ nguyên mới không chỉ là bảo vệ, phục vụ mà phải kiến tạo phát triển, tạo động lực trực tiếp và thuận lợi cao nhất cho phát triển. Lực lượng Công an phải chủ động nhận diện, tranh thủ tối đa thời cơ, biến thách thức thành cơ hội cho phát triển đất nước. An ninh, trật tự phải tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đảng. Cùng với đó, nguyên tắc “kỷ luật thực thi” bảo đảm mọi quyền lợi chính đáng, hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều được bảo vệ chặt chẽ, nghiêm ngặt. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải xử lý nghiêm minh, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật. Đột phá về thể chế phát triển phải đi đôi với kỷ luật thực thi hiệu quả. Việc phân cấp, phân quyền trong quản lý, quản trị phát triển giữa Trung ương và địa phương cần gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Kỷ luật thực thi làm sạch môi trường kinh doanh, tạo sân chơi bình đẳng, thu hút các dòng vốn đầu tư.
Nghị quyết Đại hội XIV tiếp tục khẳng định, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng tâm. Trong quá trình này, an ninh kinh tế được xác định là một bộ phận trọng yếu của an ninh quốc gia, gắn trực tiếp với ổn định chính trị và hội nhập quốc tế. Quan điểm bảo vệ an ninh kinh tế là bảo vệ an ninh quốc gia đã được nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 05 năm thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW. Trong bối cảnh hội nhập, các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng quá trình mở cửa để làm gia tăng sự lệ thuộc của nền kinh tế Việt Nam vào các yếu tố nước ngoài. Chúng âm mưu can thiệp vào quá trình phát triển kinh tế nhằm mục đích can thiệp vào đường lối chính trị, xâm phạm chủ quyền kinh tế tiến tới xâm phạm chủ quyền lãnh thổ. Sự liên kết tinh vi này đòi hỏi lực lượng Công an nhân dân phải thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế một cách toàn diện.
Thực tiễn chỉ ra rằng, việc thu hút đầu tư không chỉ quan tâm đến quy mô vốn hay tốc độ tăng trưởng mà còn phải chú trọng sàng lọc công nghệ, đánh giá tác động lâu dài đối với môi trường và an ninh. Lực lượng Công an đóng vai trò tham mưu đắc lực cho Đảng và Nhà nước trong việc rà soát, kiểm tra cụ thể từng quy hoạch, đề án, dự án phát triển kinh tế xã hội. Một nguyên tắc xuyên suốt được các cấp chính quyền áp dụng là không đánh đổi an ninh, trật tự và lợi ích lâu dài để lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt. Sự buông lỏng quản lý trong thu hút đầu tư có thể dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng như chuyển giao công nghệ lạc hậu, thao túng thị trường, chuyển giá hoặc gia tăng sự phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng nhạy cảm. Ngành Công an đã tăng cường phối hợp liên ngành, thiết lập các tiêu chuẩn an ninh cho các dự án trọng điểm để phòng ngừa tội phạm.
Hành động quyết liệt của lực lượng Công an trong việc làm trong sạch môi trường kinh tế đem lại những kết quả định lượng hết sức cụ thể. Tội phạm kinh tế như buôn lậu, buôn bán hàng giả, gian lận thương mại và tham nhũng kinh tế gây tổn thất lớn đối với nền kinh tế, cản trở quá trình phát triển kinh tế xã hội. Sự quyết tâm của các cơ quan bảo vệ pháp luật đã chặn đứng nhiều đường dây quy mô lớn. Theo thống kê của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trong giai đoạn 05 năm từ năm 2015 đến năm 2020, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý hơn 1,2 triệu vụ việc vi phạm. Cơ quan nhà nước thu nộp ngân sách hơn 116.963 tỷ đồng, tiến hành khởi tố hình sự 10.288 vụ án với 12.398 đối tượng. Trong quý III năm 2020, lực lượng chức năng phát hiện hơn 63.100 vụ việc vi phạm, thu nộp ngân sách gần 4.400 tỷ đồng và truy thu gần 14 tỷ đồng tiền thuế từ thu nhập qua các nền tảng xuyên biên giới. Chỉ tính riêng 06 tháng đầu năm 2022, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý 54.199 vụ việc vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 3.728 tỷ đồng.
Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực tiếp tục được Đảng ta đẩy mạnh với quan điểm không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Trong vòng 10 năm, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.700 tổ chức đảng và gần 168.000 đảng viên. Hơn 170 cán bộ cấp cao diện Trung ương quản lý, trong đó có 33 Ủy viên, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, hơn 50 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang đã bị xử lý kỷ luật nghiêm minh. Cơ quan thi hành án dân sự các cấp đã thu hồi 61.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 34,7%. Đối với các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo, số tiền thu hồi lên tới gần 50.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 41,3%. Những con số này minh chứng cho sự kiên quyết, kiên trì của hệ thống chính trị trong việc loại bỏ lực cản. Một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng là tiền đề bắt buộc để huy động tối đa các nguồn lực xã hội, tạo sức bật đạt mức tăng trưởng trên 10%/năm.
Bước vào kỷ nguyên số, dữ liệu và không gian mạng đã trở thành nguồn lực chiến lược, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh và sức mạnh quốc gia. Đại hội XIV xác định phát triển kinh tế số, xã hội số là những động lực trọng tâm. Tỷ trọng kinh tế số dự kiến phải đạt khoảng 30% tổng sản phẩm trong nước vào năm 2030. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, tội phạm công nghệ cao và nguy cơ mất an ninh dữ liệu diễn biến phức tạp. Việc lộ lọt bí mật nhà nước trên lĩnh vực kinh tế gây thiệt hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia. Theo số liệu ghi nhận, từ năm 2000 đến năm 2019, đã xảy ra hơn 1.000 vụ lộ, lọt bí mật nhà nước. Riêng trong 06 tháng đầu năm 2019, cơ quan chức năng phát hiện 49 vụ lộ, lọt bí mật nhà nước với 198 đầu tài liệu, chủ yếu do việc truyền tải qua mạng viễn thông công cộng không được mã hóa an toàn. Năm 2021, lực lượng Công an tiếp tục phát hiện 30 vụ lộ, mất bí mật nhà nước với 220 đầu tài liệu.
Để bảo vệ vững chắc nền tảng kinh tế số, lực lượng Công an nhân dân đã tập trung xây dựng bức tường an ninh mạng và hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng Việt Nam. Việc làm chủ công nghệ lõi tạo nền tảng để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thật sự là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Cơ quan Công an thực hiện kiểm soát nghiêm ngặt các lỗ hổng bảo mật, đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm mạng. Bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu là bảo đảm sự sinh tồn của mô hình kinh tế số trong bối cảnh các quốc gia đang cạnh tranh khốc liệt về công nghệ.
Bên cạnh không gian số, an ninh môi trường và an ninh năng lượng đóng vai trò trụ cột trong việc thiết lập hệ sinh thái phát triển bền vững. Đại hội XIV xác lập quan điểm bảo vệ môi trường là trung tâm. Phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm của mọi chính sách. Quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần hướng nền kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Tình trạng ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp, làng nghề diễn biến phức tạp, tác động tiêu cực đến chất lượng sống của nhân dân. Các vi phạm pháp luật về xả thải, khai thác tài nguyên trái phép đã bị lực lượng Công an phát hiện và xử lý kiên quyết. Việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững là con đường phát triển tất yếu của Việt Nam để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Đồng bộ với chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng quốc gia là vấn đề mang tính sống còn. Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia được đặt mục tiêu nâng lên mức 90 ngày nhập ròng. Việc thiết lập các kho dự trữ chiến lược giống như việc tạo ra một lá chắn an toàn để giữ cho nền kinh tế giảm sốc khi giá năng lượng thế giới biến động. Lực lượng Công an phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để bảo vệ an toàn hệ thống lưới điện quốc gia và các công trình năng lượng trọng điểm. Khi năng lượng được cung ứng đầy đủ và liên tục, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo mới có thể hoạt động tối đa công suất, tạo ra khối lượng sản phẩm vật chất khổng lồ đóng góp vào tỷ lệ tăng trưởng.
Tóm lại, mục tiêu tăng trưởng “hai con số” không phải là một khẩu hiệu định tính. Đó là một khát vọng được lượng hóa dựa trên nền tảng tiềm lực quốc gia đã tích lũy qua 40 năm đổi mới. Quá trình hiện thực hóa khát vọng đó đang diễn ra trong một môi trường đầy biến động, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm phạm an ninh quốc gia. Sự gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh là nguyên tắc bất di bất dịch. Lực lượng Công an nhân dân, với bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ tinh nhuệ, hiện đại, đang ngày đêm thực thi phương pháp “an ninh chủ động”, “an ninh kiến tạo”. Sự hy sinh thầm lặng của các cán bộ, chiến sĩ mang ý nghĩa quyết định trong việc xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh. Mỗi bước tiến của nền kinh tế đều có bóng dáng bảo vệ của lực lượng Công an. Khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 đang được toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, quyết liệt ngay từ hôm nay.
Ở Kỳ 02, chúng tôi sẽ đi sâu phân tích những chiến công cụ thể và các phương thức đấu tranh tinh vi của lực lượng Cảnh sát kinh tế trên các mặt trận nóng bỏng.
