Theo thông tin từ cơ quan chức năng, khoảng 9h45 ngày 12/9, Thiếu tá Trần Văn Tùng - Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Bộ binh 568, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hưng Yên đang trên đường trở về đơn vị sau khi thực hiện nhiệm vụ thì đến khu vực cầu Bo, phường Trà Lý, tỉnh Hưng Yên.
Tại đây, Thiếu tá Trần Văn Tùng cùng anh Đoàn Văn Tiến phát hiện một nam thanh niên đang giằng co với mẹ. Qua trao đổi, người mẹ cho biết con trai có ý định tự tử.
Thiếu tá Trần Văn Tùng và anh Đoàn Văn Tiến nhanh chóng tiếp cận, thuyết phục, động viên nam thanh niên từ bỏ ý định. Người này sau đó đồng ý để Thiếu tá Tùng đưa về nhà.
Tuy nhiên, khi Thiếu tá Trần Văn Tùng quay lại lấy xe máy, nam thanh niên bất ngờ nhảy xuống sông Trà Lý.
Không chút do dự, Thiếu tá Trần Văn Tùng cởi quân phục, lao xuống dòng nước cứu người. Khi tiếp cận được nam thanh niên, dòng nước chảy xiết đã cuốn cả hai mất tích.
Sau hơn một ngày tìm kiếm, đến 18h10 ngày 13/9, lực lượng chức năng tìm thấy thi thể Thiếu tá Trần Văn Tùng cách cầu Bo khoảng 350m về phía hạ du. Thi thể nam thanh niên cũng được tìm thấy sau đó.
Sự việc đặt ra vấn đề về việc người hy sinh trong khi đặc biệt dũng cảm cứu người được pháp luật quy định như thế nào về chế độ người có công, trong đó có việc xem xét công nhận liệt sĩ.
Hy sinh khi cứu người, trường hợp nào được xem xét công nhận liệt sĩ?
Theo điểm k khoản 1 Điều 14 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, người hy sinh có thể được cơ quan có thẩm quyền xem xét công nhận liệt sĩ nếu thuộc trường hợp “đặc biệt dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của Nhân dân hoặc ngăn chặn, bắt giữ người có hành vi phạm tội, là tấm gương có ý nghĩa tôn vinh, giáo dục, lan tỏa rộng rãi trong xã hội”.
Nghị định 131/2021/NĐ-CP quy định cụ thể hồ sơ, căn cứ và trình tự xem xét đối với trường hợp này.
Trong đó, đối với trường hợp đặc biệt dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của Nhân dân, người hy sinh phải có hành động thể hiện sự nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm, tính cấp bách của sự việc; chủ động thực hiện hành vi đặc biệt dũng cảm và chấp nhận hy sinh bản thân.
Hành động đó đồng thời phải là tấm gương có ý nghĩa tôn vinh, giáo dục và lan tỏa rộng rãi trong xã hội. Đây là những căn cứ được sử dụng để xem xét việc công nhận liệt sĩ, chứ không phải cứ hy sinh trong quá trình cứu người là đương nhiên được công nhận.
Đối với hồ sơ của trường hợp hy sinh vì đặc biệt dũng cảm cứu người, Nghị định 131/2021/NĐ-CP quy định phải có biên bản xảy ra sự việc do cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý người hy sinh hoặc UBND cấp xã nơi xảy ra sự việc lập, cùng các giấy tờ theo quy định.
Như vậy, việc công nhận liệt sĩ phải được thực hiện trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và quá trình xác minh theo đúng quy định. Với trường hợp Thiếu tá Trần Văn Tùng, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào diễn biến vụ việc, hồ sơ và các điều kiện pháp luật để xem xét.
Quân nhân hy sinh còn được hưởng những chế độ nào?
Việc xem xét công nhận liệt sĩ là một nội dung thuộc chính sách người có công. Đối với sĩ quan đang tại ngũ hy sinh, pháp luật còn quy định các chế độ, chính sách riêng đối với thân nhân.
Nghị định 21/2009/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam về chế độ, chính sách đối với sĩ quan thôi phục vụ tại ngũ; sĩ quan tại ngũ hy sinh, từ trần; sĩ quan tại ngũ chuyển sang quân nhân chuyên nghiệp hoặc công chức quốc phòng.
Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 52/2025/NĐ-CP. Bộ Quốc phòng sau đó ban hành Thông tư 25/2025/TT-BQP để hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định 21/2009/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung.
Do đó, thân nhân quân nhân hy sinh có thể được xem xét các chế độ theo từng căn cứ pháp lý. Việc giải quyết cụ thể phải dựa trên hồ sơ, quá trình công tác, hoàn cảnh hy sinh và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Trường hợp Thiếu tá Trần Văn Tùng sẽ được xem xét theo các quy định tương ứng. Việc có được công nhận liệt sĩ hay không cũng như các chế độ cụ thể đối với thân nhân cần chờ kết quả xác minh, lập hồ sơ và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Hành động lao xuống dòng nước chảy xiết để cứu người của Thiếu tá Trần Văn Tùng thể hiện sự dũng cảm và tinh thần trách nhiệm trước tính mạng của người dân. Việc ghi nhận sự hy sinh này cần được thực hiện trên cơ sở đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người hy sinh và gia đình.
